حقوق فردی و عبادی

خواندن نماز قضا

چرا انجام نماز و روزه قضاى مادر،مثل پدر بر پسر بزرگتر، واجب نشده است؟ وچرا فرزندان دیگر این کار را نمی توانند بکنند؟

اصل وجود اين مسئله را مى‏ پذيريم؛ يعنى فقها فتوا داده‏ اند كه پدر در صورتى‏ كه به ‏جهت عذرى نتوانسته ‏نمازش را به‏ جا آورد، پس از مرگش، بر پسر بزرگ‏تر او واجب است كه انجام دهد؛ حتى بيشتر فقها فرموده‏ اند: در صورتى كه پدر از روى نافرمانى يا به خاطر مرض و سفر، نتوانسته نماز و روزه‏ اش را انجام دهد، بنا بر احتياط واجب، پسر بزرگ‏تر بايد آن را قضا كند. 1
برخى مى ‏گويند: اين مسئله فقط در صورتى است كه پدر، نمازهاى خود را از روى بى ‏مبالاتى ترك نكرده باشد؛ امّا اين نظر مورد قبول همه فقها نيست و در فرض مذكور نيز بسيارى از علما فرموده‏ اند كه پسر بزرگ‏تر بنا بر احتياط واجب، بايد آن نمازها را نيز به جا آورد.

حرکت سیرو سلوکی و عرفانی زنان و مرجع تقلید شدن آنها

آيا خانم ها هم مي شود كه عارف شوند يا مثل اينكه نمي توانند مرجع تقليد شوند؟ در پيش گرفتن طريق سير و سلوك هم براي خانم ها منع است؟

در رسيدن به كمالات عالى انسانى بين زن و مرد فرقى نمى‏باشد، همان گونه كه مردان مى‏توانند عشق معنوى داشته باشند زنان هم مى‏توانند داراى عشق معنوى باشند. عشق در نهاد همه افراد بشر گذاشته شده است و تمام انسان‏ها عاشقند بدون هيچ فرقى بين زن ومرد. آيات و روايات زيادى تساوى سالكان وصول به عشق حقيقى و حيات روحانى را در زن و مرد به اثبات مى‏رساند من عمل صالحا من ذكر او انثى و هو مؤمن، فلنحيينه حيوة طيبه...؛هر كس عمل صالحى انجام دهد مرد باشد يا زن در حالى كه مؤمن هم باشد حتما او را با حيات پاكيزه احياء و زنده مى‏كنيم»، (نحل، آيه97).

فعالیت اجتماعی زنان و قبض وبسط آن در قرآن و سنت

نظر قرآن و سنت درباره شركت زنان در اجتماع و مكانهاي عبادي چيست؟ (مقايسه قديم و امروزه) در اين زمينه برخي احاديث (كتاب حليه المتقين) رفتن زنان به حمام عمومي و حتي مساجد را منع كرده است.

در مورد رواياتى كه بهترين مسجد زنان را خانه‏هايشان معرفى كرده بايد چند نكته را در نظر داشت: الف) اين روايات در بردارنده حكمى كلى و استثنا ناپذير نيستند؛ به عبارت ديگر بسيارى از احكام قانونى شريعت در بادى نظر ظاهرى مطلق و كلى دارند. ولى غالبا مخصصات و مقيداتى در ديگر منابع احكام دارند كه با توجه به آنها دايره حكم ضيق و محدود مى‏گردد. ب) در پرتو امر فوق چنين به دست مى‏آيد كه: اولا: اين روايات هرگز منع كننده حضور زن در صحنه اجتماع بويژه در موارد لزوم مانند شركت در راهپيمايى‏ها تحصيل دانش و... با رعايت شوءون اسلامى نيست. از همين رو فقهانيز چنين مواردى را نه تنها منع ننموده‏اند.

خوانندگی زنان

صداي خوب زن يك نعمت است. چرا در اسلام براي آن محدوديت قراد داده شده است؟

انسان‏ها در نهاد خويش به صداى خوش ميل دارند و گوش دادن آن نيز موجب تلطيف روح انسان مى‏شود. اما گاهى همين نعمت خدادادى مفاسدى را به همراه دارد. بديهى است كه در چنين مواردى خواندن يا گوش دادن آن نه تنها مطلوب نيست بلكه حرمت هم خواهد داشت. صداى زيباى زنان، براى مردان انگيزش شهوانى داشته و مفاسدى را به دنبال خواهد داشت. بديهى است كه در چنين موردى براى جلوگيرى از مفاسد و در واقع جلوگيرى از سوء استفاده از اين نعمت در اسلام، محدوديت‏هايى وضع شده است.

تکلیف زود هنگام دختران

چرا زنان شش سال زودتر از مردان مجبور به انجام نماز و روزه و ساير تكاليف شده‏اند؟ آيا اين ظلم در حق زنان نيست؟

توجه به اين نكته لازم است كه تشرّف به تكليف يكى از الطاف الهى و وجه تمايز بين انسان و ديگر مخلوقات است. انسان به لحاظ استعدادها و جايگاه ويژه‏اى كه نزد خداوند متعال دارد مورد خطاب و امر و نهى او قرار مى‏گيرد تا به واسطه عمل به دستورات الهى زمينه تكامل و سعادت ابدى را كسب كند. پس تكليف لطفى است كه خداوند در حق انسان نموده و از سوى ديگر احكام شرعى، آدمى را در چارچوب قوانين و نظم خاص قرار مى‏دهد و از آنجا كه دختران داراى روحيه لطيف هستند و مسئوليت آنها در نهاد پاك خانواده بسيار مهم است، لازم است مراقبت خانواده و دستورالعمل‏هاى الهى زودتر شامل حال آنان گردد.

زنان در مساجد

رفتن زن به مسجد كه در احاديث گفته شده درست نيست ايا در اين دوره هم صدق ميكنه اگر درست نيست پس چرا اين همه مساجد براي زنها هم جايگاه درست كرده اند و يا در نماز جمعه هم از زنها ميخواهند حضور داشته باشندو يا اصلا در راهپيمايي ها هم حضور داشته باشند و اگر زن به مسجد نرود و در خانه نماز بخواند ثوابش دو چندان است يا اينكه نه اگر برود ثوابش دو چندان ميشود ؟

بايد در نظر داشته باشيد كه طبق روايات رفتن زن به مسجد في­نفسه اشكال شرعي ندارد، آنچه اشكال دارد رفتن زن به مسجد در حالتي است كه همسر يا پدر او به اين امر راضي نباشند.

زنان در مساجد -حضور زنان -زن در جامعه

طبق روايات، مساجد زنان، خانه آنهاست و به نماز جماعت نروند؛ ولى وضع كنونى جهان مى طلبد حضور زنان در جوامع چشمگير باشد!

در اين باره گفتنى است، برخى از روايات، ناظر به مقام تعارض يا تزاحم حقوق و تكاليف و مسئوليت هاست. به عبارت ديگر هر گاه حضور زنان در مساجد براى عبادت، مزاحم انجام وظيفه مادرى نسبت به فرزندان و يا همسرى باشد و يا نحوه حضور در تعارض با ساير ارزش هاى اسلامى باشد مثلاً حضور در جمعه و جماعات بهانه يا باعث اختلاط زن و مرد گردد، نارواست.