حقوق و تکالیف زوجین

وظایف متقابل زن و شوهر

در اسلام وظایف متقابل زن و شوهر نسبت به هم چیست؟ آیا این وظایف مبنای روایی یا قانونی دارد؟

vazayef.jpg
در اسلام زن و مرد داراى حقوق و تكاليف متقابلى به عنوان زن و شوهر می‌باشند. بعضى از اين حقوق و تكاليف تصريح شده در قانون مدنی خانواده به قرار ذيل است:
1.تكليف به حُسن معاشرت: تكليف به حُسن معاشرت يكى از تكاليف مشترك زن و شوهر است كه ماده 1103 قانون مدنى آن را مورد اشاره قرار داده است

اجازه خروج از منزل

در روایتی خواندم که زنی چون از شوهرش اجازه نداشت، حتی برای فوت و دفن پدرش هم از خانه خارج نشد و این کار مورد تایید حضرت رسول اکرم(ص) هم بود. آیا زن در هر صورت و حال باید برای بیرون رفتن از خانه از شوهرش اجازه بگیرد؟ آیا این نوعی بی توجهی به نیازهای اساسی زن مثل درمان بیماری یا تحصیل علم یا نیاز به دیدار خانواده اش نیست؟

16_13405.jpg
در ابتدا خوبست تا نگاهی به روایت مورد اشاره در سوال بنماییم: «عن ابي عبداللّه (علیه السّلام) قال: إنّ رجلاً من الأنـصار علـي عهـد رسـول اللّـه (صلّی اللّه علیه و آله) خرج في بعض حوائجه فعهد الي إمرأته عهداً أن لاتخرج من بیتها حتّي یقدم، قال: و انّ أباها قد مرض فبعث المرأة الي رسول اللّه تستأذنه أن تعوده فقال: لا، اجلـسي في بیتک و اطیعي زوجک، قال فمات ابوها فبعثت الیه انّ ابي قدمات فتأمرني ان اصـلّي علیه

چرایی وجوب نفقه زن بر مرد

مگه ما عدالت خدا را قبول نداريم؟ مگه نميگيم حقوق زن و مرد در اسلام يكي است، چرا مرد بايد خرج زن را بدهد؟

درپاسخ این سوال توجه به چند نکته حایز اهمیت است :
الف) از نظر اسلام تامين بودجه كانون خانوادگى ، از آن جمله مخارج شخصى زن به عهده مرد است. زن از اين نظر مسؤوليتى ندارد. زن فرضا داراى ثروت هنگفتى بوده و چندين برابر شوهر دارايى داشته باشد ، ملزم نيست در اين بودجه شركت كند. شركت زن در اين بودجه ، چه از لحاظ پولى كه بخواهد خرج كند و چه از لحاظ كارى كه بخواهد صرف كند ، اختيارى و وابسته به ميل و اراده خود اوست.

بلا تکلیف کردن زن توسط مرد جهت بخشیدن مهریه

آيا در اسلام مرد مى‏تواند زن را بلاتكليف رها كرده تا آنجا كه زن راضى شود در برابر طلاق، مهريه خودش را ببخشد؟

بى‏شك فشار آوردن به زن براى بخشيدن مهريه و يا بلاتكليف گذاشتن او به منظور راضى كردن همسر به دادن وجه در عوض طلاق و ... امرى است غيرشرعى و غيراخلاقى كه در آيات و روايات متعدد از آن به شدّت نهى شده است.
آيه 19 سوره نسا در اين باره مى‏گويد:
«... وَ لا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ ما آتَيْتُمُوهُنَّ...»؛
«و آنان را تحت فشار قرار ندهيد كه قسمتى از آنچه را به آنها داده‏ايد (از مهر)، تملك كنيد!»
و در آيه 129 همين سوره به مناسبتى به مردان امر مى‏كند كه همسران خود را بلاتكليف رها نكنيد كه نه مانند شوهردار باشند و نه بى‏شوهر.

معنای حضانت و حق وحکمت آن

حضانت اطفال به چه معنا است؟ و حكمت آن چيست؟ در دوران جدايى و طلاق حق حضانت فرزندان با پدر است يا مادر؟

شايسته است قبل از هر چيز قدرى درباره حضانت و احكام و اسرار آن توضيح دهيم.
«حضانت» يا نگهدارى از كودك و زمان آغاز آن از موضوع‏هاى بحث‏انگيز حقوقى و فقهى است. از يك طرف، مصالح روحى و جسمى كودك مدّ نظر است و از طرفى حقوق و تكاليف هر يك از والدين بايد مورد توجّه قرار گيرد. بى‏اعتنايى به هر يك، باعث اختلالات مهم در روابط خانوادگى خواهد شد؛ به همين دليل است كه پدر يا مادر، معمولاً در اثبات ذى حق بودن خود بر نگهدارى از كودك مشترك، پافشارى مى‏كنند.
در اين مقام ابتدا حضانت را تعريف نموده و سپس به اقوال فقها و مبانى آنها مى‏پردازيم:

الف. تعريف حضانت

علت وجوب نفقه زن بر مرد

چرا نفقه زن بر مرد واجب است؟

در قوانين اسلامى، نفقه نيز مانند مهر وضع مخصوص به خود دارد و نبايد با آنچه در دنياى غيراسلامى مى‏گذشته يا مى‏گذرد يكى دانست.
در اسلام سه نوع نفقه وجود دارد:
نوع اول: نفقه‏اى كه مالك بايد صرف مملوك خود بكند.

تلاقی انجام مستحبات با حقوق شوهر

در صورت تلاقى مستحبات با حقوق شوهر، وظيفه زن چيست؟ در چه مواردى اطاعت زن از شوهر واجب است؟

مهم‏ترين موارد اطاعت از شوهر در موارد زير است:
1. پاسخ مثبت و مناسب به درخواست آميزش از سوى شوهر البته چنانچه مانع شرعى و عقلى وجود نداشته باشد؛ و در مقابل، شوهر نيز مى‏بايست نيازمندى‏هاى جنسى همسر خود را برآورده سازد.
2. كسب اجازه براى خروج از منزل.
در امور مستحبى اگر حقوق شوهر با هر عمل مستحبى تزاحم پيدا كند، بايستى آن عمل ترك و حقوق شوهر رعايت گردد. البته در مورد حقوق زن نيز مسئله به همين صورت است؛ يعنى، اگر حقوق زن با هر عمل مستحبى شوهر تزاحم پيدا كند، بايستى آن عمل ترك و حقوق زن رعايت گردد.

رعایت حقوق زن و شوهری در دوره نامزدی

آيا رعايت احكام مربوط به حقوق زن و شوهر در زمان عقد و قبل از عروسى واجب است؟

در مدت نامزدى نيز زن و شوهر حقوقى تقريباً مشابه با دوران پس از عروسى دارند، ماده 1120 قانون مدنى در اين زمينه اظهار مى‏دارد: «همين كه نكاح به طور صحت واقع شد، روابط زوجيت بين دو طرف موجود و حقوق و تكاليف زوجين در مقابل همديگر برقرار مى‏شود». نكاح در اين ماده به معناى عقد بوده و با وقوع عقد ميان زن و شوهر، حقوق و تكاليف ايشان نسبت به يكديگر برقرار مى‏گردد و آنان ملزم به رعايت آنها مى‏باشند.

حقوق و وظایف زن و شوهر در قبال هم

ما تازه ازدواج كرديم، مى‏خواستم درباره حقوق و وظايف زن و شوهر و قوانين آن اطلاع داشته باشم؟

زن و مرد داراى حقوق و تكاليف متقابلى به عنوان زن و شوهر مى‏باشند. بعضى از اين حقوق و تكاليف تصريح شده در قانون عادى به قرار ذيل است:
1. تكليف به حُسن معاشرت
تكليف به حُسن معاشرت يكى از تكاليف مشترك زن و شوهر است كه ماده 1103 قانون مدنى آن را مورد اشاره قرار داده است: «زن و شوهر مكلف به حسن معاشرت با يكديگرند».

علت عدم تعلق مهریه در صورت درخواست طلاق زن

چرا وقتى زن درخواست طلاق كند مهريه به او نمى‏رسد؟

بايد توجه داشت همانطور كه مهريه حق زن است طلاق نيز حق مرد است و اگر زنى بخواهد بدون دليل مشروع و به واسطه كراهتى كه از ادامه زندگى با شوهر دارد طلاق بگيرد بايستى رضايت شوهر در صرف نظر از حق طلاق را جلب نمايد.