زن در کلام رهبری

بيانات رهبری در ديدار شركت‌كنندگان در اجلاس جهانی «زنان و بيدارى اسلامى»

آیا ترسیم نقش زن از دیدگاه اسلام مسبب محدودیت زن است؟

زن در محيط اسلامى رشد علمى ميكند، رشد شخصيتى ميكند، رشد اخلاقى ميكند، رشد سياسى ميكند، در اساسى‌ترين مسائل اجتماعى در صفوف مقدم قرار ميگيرد، در عين حال زن باقى ميماند. زن بودن، براى زن يك نقطه‌ى امتياز است، يك نقطه‌ى افتخار است. اين افتخارى نيست براى زن كه او را از محيط زنانه، از خصوصيات زنانه، از اخلاق زنانه دور كنيم. خانه‌دارى را، فرزنددارى را، شوهردارى را ننگ او به حساب بياوريم. فرهنگ غربى خانواده را متلاشى كرد. امروز يكى از مشكلات بزرگ دنياى غرب، متلاشى شدن خانواده‌هاست، افزايش فرزندان بى هويت است. اينها گريبان غرب را خواهد گرفت. حوادث اجتماعى بمرور پيش مى‌آيد.

سازش و سازگاری (بخش نهم رهنمودهای رهبری در خطبه ی عقد)

مقام معظم رهبری چه رهنمودهایی در هنگام خطبه های عقد به عروس و داماد ارائه می دهند؟

اشاره
در گرما گرم عشق نخستین، تفاوتها خود را نشان نمی‌دهند. دختر و پسر جوان، مجذوب یار خویشند و غرق دریای رؤیاهای شیرین، كه هر یك در سیمای همسر عزیز خود، آرمانها و آرزوهای دیرین خود را می‌بیند و در آیینه‌ی محبوب، گویا به چهره‌ی خویش می‌نگرد. اما دیری نمی‌پاید كه این وحدتِ رؤیایی و این همگونی عاشقانه، در مواجهه با واقعیّات زندگی و شخصیّت متفاوتِ همسر، رنگ می‌بازد. تفاوت سلیقه‌ها و دیدگاه‌ها در رویارویی با مسائل گوناگونِ زندگی هر روز بیش از گذشته خود را نشان می‌دهند. بی‌تجربگی و بی‌توجّهی همسرانِ جوان در مواجهه‌ی درست با واقعیّتها می‌تواند در همین روزهای آغازِ زندگی، آنان را با چالشهای فراوانی روبه‌رو كند. و گاه تبعات آن تا سالها باعث ناراحتی و رنجش طرفین شود. جوانانِ عزیزِ ما با كوتاه آمدن از ایده‌ آلها و پذیرش شخصیّتِ واقعی همسر، با همه‌ی تفاوتها و تقویت درك متقابل، می‌توانند بنیان زندگیِ مشترك خود را به مدد الهی هر روز محكم‌تر كنند. رهنمود پیر فرزانه‌ی ما ره توشه‌ی دیگری برای راه پر فراز و نشیب زندگی است: باهم بسازید ...

زندگی شیرین (بخش هشتم رهنمودهای رهبری در خطبه ی عقد)

مقام معظم رهبری چه رهنمودهایی در هنگام خطبه های عقد به عروس و داماد ارائه می دهند؟

اشاره
طراوت و شیرینیِ زندگی، محصول مهارتها و رعایتهای زن و شوهر است. جوانان عزیز ما در آغاز راه زندگی، باید خود را نیازمند تمرین فراوان برای دستیابی به تواناییهای ذهنی و رفتاری لازم در صحنه‌ی زندگی مشترك بدانند. این گونه است كه زندگیِ آنان هر روز با صفاتر و شیرین‌تر خواهد شد. در این رهنمود، مقتدای مهربانمان راههای دست یابی به یك زندگی خواستنی را به عزیزانشان یاد آوری می‌كنند:

آسان‌گیری (بخش هفتم رهنمودهای رهبری در خطبه عقد)

مقام معظم رهبری چه رهنمودهایی در هنگام خطبه های عقد به عروس و داماد ارائه می دهند؟

اشاره
از آفات بزرگی كه در زندگی ما انسانها فراوان دیده می‌شود، آفت تكلّف است. وقتی كاری را كه می‌توان به راحتی و آسانی انجام داد، با مشقّت و كُلفَت همراه می‌كنیم، در حقیقت خود و دیگران را به سختی انداخته‌ایم. تولید شرطهای خیالی و وَهمی و كش دادن عرض و طول كارها، یعنی افتادن به دام خطرناك تكلُّف!
ما، در جریان زندگی دنیایی خود به صورت طبیعی و معمول با گرفتاریهای فراوانی روبه‌رو هستیم. چقدر احمقانه است اگر خود نیز با عدم پای‌بندی به قواعد خِرَد، كار را بر خویش سخت‌تر كنیم!
و همگان به اندك تأمّلی در می‌یابند كه: انجام دقیق، مُتقَن، منظّم و با كیفیت هر كار، با پیچیده كردن، سخت كردن و تكلّف، زمین تا آسمان متفاوت است.
تكلّف، فرصت سوز است، عمر را بر باد می‌دهد؛امكان موفقیّت را كاهش می‌دهد، دلسردی و افسردگی را دامن می‌زند، سرمایه‌ها را نابود می‌كند و زندگی را به كام آدم تلخ می‌سازد. از همین روی خاتم پیامبران و افتخار مسلمانان و مؤمنان(صلی الله علیه وآله) از تكلّف پیشگان اعلام بیزاری می‌كند و صف خود را از آنان جدا می‌سازد:
«وَ ما اَنا منَ المُتَكَلِفینَ »[1]
از جمله اموری كه در جامعه‌ی ما در میان بسیاری از خانواده‌ها، به این آفت خطرناك ( تكلّف) مبتلا شده است، مسأله‌ی مهم و سرنوشت ساز ازدواج است. به بهانه‌ی انجام آداب و رسوم، آبروداری، حفظ حیثیّت و ارزش نهادن بر دختر و پسر و... این شیرین‌ترین حادثه‌ی زندگی جوانان را به كابوسی وحشتناك تبدیل كرده‌ایم. نتایج تلخ این نگاه بیمار، تعداد زیادی از جوانان را از تشكیل زندگی ناامكید كرده است و تعداد فراوان دیگری را با مشكلات فراوانی در آغاز راه روبه‌رو كرده است.
خانواده‌های زیادی با نزدیك شدن به زمان ازدواج فرزندشان، به جای جشن و شادی عزا می‌گیرند. آسیبهای فرهنگی، تربیتی و اخلاقیِ ناشی از تجرّدِ طولانی مدّت و تأخیر در ازدواج، غیر قابل محاسبهاست. نتایج شوم یك شروع پُر مشقّت و پُردردسر، چه بسیار كام جوانان را در آغاز زندگی تلخ می‌كند. در این آفتِ بزرگِ اجتماعی، همه مقصّریم و البته از همه بیشتر خانواده‌های متكلّف باید در پیشگاه خداوند پاسخگو باشند! و در رفع این معضل خانمان سوز، همه باید به میدان بیایند و این سنّت الهی و آسمانی را از قید و بند زنجیرهای جاهلی نجات بخشند و میدان زندگی را برای خوشبختی جوانان هموار سازند.
ردّ پای این سختگیریهای جاهلانه و رسوم نابخردانه را در جای جای این ناموس فطری و سنّت اسلامی می‌توان دید:
در مرحله انتخاب همسر، شرایط عجیبی را كه هرگز دخالتی در كفو بودن و همتایی دختر و پسر برای آغاز زندگی ندارند، به جای دین و تقوی و اخلاق قرار داده‌ایم! مهریّه را – كه هدیه‌ای است به نشان مهر و راستی و در سنّت پیامبر (صلی الله علیه وآله) ارزش مالی آن اصلاً مورد توجه نبوده است، بلكه كم بودن آن نشان شگون و خوش قدمیِ عروس شمرده شده است – به قیمت گذاری برای دختر تبدیل كرده‌ایم! جهیزیّه را كه هدیه خانواده‌ها برای سهل كردن آغاز زندگی و نشان محبّت و دوستی پدران و مادران در زندگی فرزندان عزیزشان است، به سدّ راه زندگی آنها و مصیبت بزرگ خانواده‌ها مبدّل ساخته‌ایم! به نام « خرید عقد » چه هزینه‌های گزافی را به جوانان و خانواده‌ها تحمیل كرده‌ایم و برای برگزاری مراسم عقد و عروسی كه توصیه به شادمانی و سرور شده است، آن قدر تشریفات و تجمّلات و شرایط بافته‌ایم كه پشت صحنه‌ی آن، چشمهای اشكبار و دلهای غمدیده‌ی فراوان را با كاروان زندگی بچه‌ها همراه می‌كند و تا مدّتها آثار منفی آن مثل پرنده‌ی شومی بر بام زندگی عزیزانمان چرخ می‌زند و...
ببینید! بین آنچه خداوند می‌خواهد و پیامبر اكرم(صلی الله علیه وآله) را راضی می‌كند و آنچه ما انجام می‌دهیم چقدر فاصله است؟! سوگمندانه باید اعتراف كنیم كه هر چه شرع اَنوَر بر انجام صمیمانه و آسان ازدواج تأكید كرده است، ما در مقابل بر سخت كردن و انجام تكلّف آمیز آن همّت ورزیده‌ایم. به راستی! پایان این رقابت و چشم و هم چشمیِ جاهلانه و شیطانی تا كجاست؟
در تصحیح این انحرافِ خطرناك و درمان این درد جانكاه اجتماعی به محضر «او» می‌شتابیم. «او» كه حكیمانه درد را می‌شناسد، طبیبانه نسخه‌ی شفابخش می‌دهد و مصلحانه می‌سوزد و همگان را به بازگشت به سیره‌ی پیامبر اكرم (صلی الله علیه وآله) و علی(علیه السلام) و فاطمه (سلام الله علیها) فرا می‌خواند:

بالاتر از واقعیت (بخش ششم رهنمودهای رهبری در خطبه عقد)

مقام معظم رهبری چه رهنمودهایی در هنگام خطبه های عقد به عروس و داماد ارائه می دهند؟

اشاره
تشكیل خانواده در نگاه خداوند، یعنی خیمه زدن در كنار چشمه‌ی « مودّت» و مودّت یعنی محبّت عمیق، با طراوت، آشكار و پُر سرو صدا.
« وَ جَعَلَ بَیْنَكُم مَوَدَّةً وَ رَحْمَة»[1]
سر منشأ این چشمه جوشان، اقیانوس بی‌ساحلِ مِهر الهی است. خدای رحمنِ رحیم و رئوف لطیف، به اراده‌ی حكیمانه خود، جذبه‌‌ای از این شعله آسمانی را میان زوجِ جوان قرار می‌دهد تا از آینه‌ای نزدیك و به مدد اندیشه‌ای بادوام، هر یك به تماشای نشانه‌ای برجسته از آیات جمال و لطف الهی بنشینند. و از دست یار خویش جام مهر الهی بگیرند و كامیاب شوند.
« اِنَّ فی ذَلِكَ لأیَةً لِقَومٍ یَتَفَكّرونَ »[2]
این محبّت، گِرهی است كه خداوند به دست لطف خویش بین دو قلب جوان می‌اندازد و مِهریه‌ی عرشیِ یك پیوند ماندگار و با طراوت است. سرمایه‌ای است كه اگر حفظ شود، زندگی را حفظ می‌كند. و اگر به كار افتد، آن را رونق می‌بخشد. تلخیها را شیرین و سختیها را آسان می‌كند. و اگر به شایستگی سپاس این نعمت بزرگ گذارده شود، راه دست یابی به كیمیای محبّت الهی را هموار می‌سازد.
زن و شوهر با این دستمایه پُر ارج می‌توانند به همه‌ی آرزوهای دیگر خود برسند و بهشت آسمانی را در زمین به تجربه بنشینند. به شرط آن كه قدرش را بدانند و با هنرمندی از آسیبها نگهداریش كنند. چگونه؟ رهنمود « پیرِ مهر» بهترین راهنما برای عاشقان جوان است:

همسفر تا بهشت (بخش پنجم رهنمودهای رهبری در خطبه عقد)

مقام معظم رهبری چه رهنمودهایی در هنگام خطبه های عقد به عروس و داماد ارائه می دهند؟

اشاره
چند روزی از آغاز زندگی مشترك علی و فاطمه علیهما السلام می‌گذشت. پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله نظرِ علی علیه السلام را درباره‌ی همسرش جویا شد: علی جان! فاطمه را چگونه همسری یافتی؟
علی علیه السلام هم با كلامی كه حكایت از اوج شكر و سپاس او داشت، نظر خود را درباره‌ی عشق جاودانی‌اش این گونه خلاصه كرد: « نِعْمَ العَونُ عَلی طاعَه‌یِ الله ».[1]
سرورم، او بهترین یار در انجام طاعت پروردگار است.
و بدین سان بهترین داماد عالم از سِرّ عشقِ الهی خویش پرده بر می‌دارد و راه سعادت ابدی را در زندگی مشترك به همه عروسها و دامادها نشان می‌دهد. یعنی ای دامادهای علوی و ای عروسهای فاطمی! دست یكدیگر را به خاطر خداوند و برای انجام طاعت او بگیرید و تا بهشت رضوانِ خدای مهربان همسفر هم باشید! وقت كم است و دنیا برای همه زود می‌گذرد. به همین مجلس عقد نگاه كنید. پدران و مادران عزیزشما، دامادها و عروسهای « دیروز» نه چندان دور هستند. و « فردا»یی نزدیك، شما هستید كه در مجلس عقد و ازدواج فرزندانتان شركت می‌كنید. و این یعنی عبور سریع ابر فرصتها از آسمان زندگی.
آن چه زندگی و پیوند دنیاییِ شما را به زندگی همیشگی در پرتو خورشید مهر الهی متّصل می‌كند، تنها و تنها «تقوا» و « طاعتِ حق» است.
در تقویت ایمان هم بكوشید و از دست یكدیگر جام ذكر بنوشید و در برابر حملات شیطان سِپَر هم باشید و در انجام وظایف دینی مشوّق و یار یكدیگر! می‌پرسید چگونه؟
می‌گویم از كسی بپرسید كه پیر راه است و واقف سرّ عشق. از « او» كه چهره‌ی آسمانی‌اش یاد حق را میهمان دلهایمان می‌كند:

«حقوق متقابل زن و شوهر» قسمت چهارم بیانات مقام معظم رهبری در خطبه های عقد

مقام معظم رهبری معمولا در خطبه های عقد به چه نکاتی اشاره می فرمایند؟

اشاره
با اجرای صیغه‌ی عقد و قبول پیمان ازدواج، دختر و پسر دیروز، زن و شوهر امروز می‌شوند. خانواده‌ی جدیدی شكل می‌گیرد و سلّول تازه‌ای در پیكر جامعه می‌روید. گرچه در نگاه خالق حكیم، زن و مرد در گوهر انسانی و روح آسمانی همتا و همسان‌اند، و سهم هر یك از حقیقت آدمیّت به یك اندازه است، ولی حكمت الهی این گوهر ملكوتی را در دو صدف زمینی با پیكره‌های متفاوت و ساختی ممتاز و البته نیازمند به یكدیگر جای داده است.
این « زوجیّت» همان قانون فرازمند و سنّت جامع و زیبایی است كه بر سراسر آفرینِش این جهان حكم فرما است، و یكی از پُرشكوه‌ترین نشانه‌های جمال معمار هستی به شمار می‌رود.
« ازدواج» یعنی به هم رسیدن دو ستون برای برافراشتن بنای خانواده و به هم پیوستن این دو كفه برای فراهم آمدن ترازوی زندگی انسانی!
حكمت تفاوتهای طبیعی و این جهانی در ساخت جسم و روان زن و مرد را در نقش مكمّل هر یك برای تشكیل این واحد نوین ـ یعنی خانواده ـ می‌توان یافت.
به راستی نقش هر یك از زوجین در ساختن خانواده چیست؟ نقش كدامیك مهم‌تر است؟ آیا جای هر یك را می‌شود با دیگری عوض كرد؟ حقوق متقابل آنان چگونه است؟ و سهم هر یك از مواهب زندگی چه میزان است؟ و بالاخره ... زن سالاری خوب است یا مرد سالاری یا هیچ كدام؟
و سئوالاتی از این دست كه جُز پاسخی استادانه، ذهنِ نگران عروس و داماد جوان ما را آرام و آسوده نمی‌كند. در آغاز راهِ زندگی چشم امیدشان به كلمات راهگشای « استاد»ی است كه آشنای راه است و محرم دل!

«غروب عشق و قحطی عاطفه در غرب» بیانات مقام معظم رهبری در خطبه های عقد جوانان

مقام معظم رهبری معمولا در خطبه های عقد به چه نکاتی اشاره می فرمایند؟

اشاره
برای تقویت حسّ قدرشناسی و سپاسگزاری نسبت به آن چه داریم، یك راه میان‌بَر وجود دارد و آن دیدن حال و روز كسانی است كه از آن بی‌بهره و یا كم بهره‌اند.
برای پاسداشت نعمت بزرگی كه هنوز از آن بهره‌مندیم، خوب است نیم نگاهی داشته باشیم به جوامعی كه به این نعمت ممتاز خداوندی با عناوینی گوش‌نواز و دل فریب چوب حراج زدند و امروز تازیانه‌ی عذاب این گناه كبیره بر سر و روی افسرده شان نواخته می‌شود، « غرب» را می‌گویم! یعنی همان سرزمین تاریكی كه مدّتها است خورشید عشق از آسمان زندگی مردمانش غروب كرده است، و تمنّای یك جرعه عاطفه را در چشمان كم فروغشان می‌توان دید. بحران خانواده، طوفان خشم الهی است كه طومار خوشبختی مردمان این غربتكده را در هم می‌پیچید. دلمان برایشان می‌سوزد. كاش می‌شد برایشان كاری كرد. امّا خیلی دیر شده است. بهتر است به فكر خودمان باشیم و از حال كسانی كه حرمت خانواده را شكستند و با طوفان شیطانی شهوت مهار نشده تار و پود سعادت خود را گسستند، عبرت بگیریم. آنها به ما حسودی می‌كنند. از حسودی باید ترسید. از حسود باید به خداوند پناهنده شد: « و من شر حاسدٍ اذا حسد»[1] .
دیدن عمق فاجعه آسان نیست. هنر غربیان در بَزَك كردن و سانسور و پوشش نامرئی پشت صحنه زندگی تباهشان زبانزد است.
نگاهی عمیق می‌خواهد و دیده‌وری ژرف نگر تا از عمق فاجعه پرده بردارد! چه كسی بهتر از « آقا»ی عزیزمان!

«کانون گرم خانواده» در بیانات مقام معظم رهبری در خطبه های عقد جوانان(قسمت دوم)

مقام معظم رهبری معمولا در خطبه های عقد به چه نکاتی اشاره می فرمایند؟

كانون گرم خانواده
اشاره
اینك دختر و پسر عزیز جوان ما خوب می‌دانند كه هدف اصلی در «ازدواج» و نتیجه‌ی عالی این پیوند مقدّس «تشكیل خانواده» است.
در روزگار ما همه از خانواده می گویند و دغدغه‌ی خانواده را دارند. جامعه شناسان اولین حلقه‌ی شكل‌گیری بنیان جامعه را خانواده می‌دانند. روانشناسان ریشه‌ی حالات روانی انسانها را در خانواده جستجو می‌كنند. دانشمندان تربیت، نقطه‌ی عزیمت تربیت را خانواده می‌دانند و مصلحان اجتماعی هر نوع تحول صلاح گرایانه را منوط به خانواده می‌دانند و...
به راستی خانواده چقدر اهمیت دارد؟
نظر اسلام در این باره چیست؟
چگونه می‌توان شالوده‌ی خانواده را محكم كرد؟
و...
شنیدن سخنان رهبر عزیز به عنوان یك دانشمند برجسته‌ی اسلامی و متفكر زمان شناس در ترسیم جایگاه خانواده و نقشهای گوناگون آن برای جوانانی كه در آغاز تشكیل این نهاد پُر ارج هستند، راهگشاست:

توصیه های مقام معظم رهبری در خطبه های عقد

مقام معظم رهبری معمولا در خطبه های عقد به چه نکاتی اشاره می فرمایند؟

*هدف زندگی
زندگی یك كاروان طولانی است كه منازل و مراحلی دارد، هدف والایی نیز دارد. هدف انسان در زندگی باید این باشد كه از وجود خود و موجودات پیرامونش برای تكامل معنوی و نفسانی استفاده نماید.
اصلاً ما برای این به دنیا آمده‌ایم. ما در حالی وارد دنیا می شویم كه از خود اختیاری نداریم. كودكیم و تحت تأثیر هستیم، اما تدریجاً عقل ما رشد می كند و قدرت اختیار و انتخاب پیدا می‌كنیم. این جا آن جایی است كه لازم است انسان درست بیندیشد و درست انتخاب كند و بر اساس این انتخاب حركت كند و به جلو برود.