پيشگفتار

زنان «موهبتى الهى»(1) و از همان گوهر خلقت مردان هستند(2) كه در طرح نظام احسن آفرينش، قرار گرفته اند(3) و خداى تبارك و تعالى، به جهت آفريدن انسان (اعم از زن و مرد) به خود تبريك گفته است.(4) البته چه بسيار در طول تاريخ، زنان ـ كه بخش مهمى از جامعه انسانى را تشكيل مى دهند ـ مورد ستم واقع شده، حقوق و شأن انسانى شان رعايت نشده است. آنان در روم باستان، از همه حقوق محروم و فاقد هرگونه جايگاه و شأن و منزلتى بودند. مانند يك كالا داد و ستد مى شدند و از حقوق اقتصادى بهره اى نداشتند؛ و از عنوان انسان بر آنان دريغ مى شد. (5)
در يونان باستان نيز زن، در اختيار مرد بود و او مجاز بود، هرگونه رفتارى را با زن انجام دهد و زن از هرگونه حقوق انسانى و منافع اقتصادى محروم بود»(6)
در ايران عصر هخامنشى و اشكانى، وضعيت بهتر از اين نبود. اندوه بارتر از همه، وضعيت زنان در عربستان و دوره جاهليت قبل از اسلام بود. اختيار زنان به طور كامل در دست پدران و شوهران بود. يكى از بدترين سنت هاى رايج در جاهليت، عمل غيرانسانى «زنده به گور كردن دختران» بوده است!!(7)
با ظهور اسلام كرامت انسانى زن، احيا شد و او در كنار مرد، به عنوان نيمى از پيكره حيات بشرى مطرح گرديد. اسلام زنده به گور كردن دختران را ممنوع كرد و احترام نهادن به زنان را جزو تعاليم خود قرار داد. ازاين رو، زن هاى صدر اسلام در امور اجتماعى، سياسى و فرهنگى و كارهاى ديگر مشاركت داشتند.(8)
ناگفته نماند وضعيت اسف بار زنان، در اروپا به ويژه در قرون وسطى نيز باقى مانده بود. به طورى كه نه تنها در بين عوام بلكه در مجامع علمى نيز درباره انسانيت زن ترديد مى شد چنان كه در سال 586 ميلادى كنفرانسى در فرانسه براى بررسى اين موضوع منعقد شد كه آيا زن انسان است يا نه؟! و بعد از بحث و بررسى هاى زياد، در نهايت به اين نتيجه رسيدند كه زن انسان است اما انسان طفيلى كه فقط براى خدمت به مردان خلق شده است. و قبل از آن در اصل اين كه آيا زنان داراى «روح» هستند يا نه، شك و ترديد شده، پس از بحث و تبادل نظر به اين نتيجه رسيدند كه، زنان داراى روح هستند، اما روح حيوانى. (9)
به عقيده قوم يهوديان و در تورات تحريف شده موجود؛ طبيعت آنجا كه از آفريدن مرد، ناتوان است، زن را مى آفريند. زنان و بندگان از روى طبيعت محكوم به اسارت هستند و به هيچ وجه سزاوار شركت در كارهاى عمومى نيستند.
«يهوه» در آخرين بند از فرمان هاى دهگانه اش كه، بنا به گفته مشهور، به موسى فرستاد، زنان را در رديف چارپايان و اموال غيرمنقول ذكر كرد. (10)
يهوديان، زن را مايه مصيبت و بدبختى مى دانستند. يهوديان قديم به هنگام تولّد دختر، شمع روشن نمى كردند، مادرى كه دختر مى زاييد، بايستى دو بار غسل كند، اما پسر كه به عهد خود با «يهوه» مى باليد، هميشه در نماز خود تكرار مى كرد، «خدايا تو را سپاسگزارم كه مرا كافر و زن نيافريدى»(11)
به گفته «ويل دورانت»، در اروپا زنان تا حدود سال 1900م كم تر داراى حقى بودند كه مرد ناگزير باشد بر اساس قانون آن را مراعات كند. (12)
در دوران كنونى نيز با همه پيشرفت هايى كه نصيب زنان شده و تحولاتى كه ايجاد شده، باز هم در بسيارى از موارد، زنان مورد ستم و تجاوز و تبعيض قرار مى گيرند و شأن انسانى آنها رعايت نمى شود، تا جايى كه يكى از نويسندگان زن در مقاله اى تحت عنوان «Are Women Human?» (آيا زنان انسان هستند؟) مى نويسد: با اين همه تبعيض ها، خشونت ها و استفاده هاى ابزارى از زنان، آيا باز هم مى توان گفت: زن، انسان است و مشمول حكم كلى مقررات «اعلاميه جهانى حقوق بشر» قرار مى گيرد كه انسان را به عنوان «انسان» داراى حق مى شناسد و همه را در برخوردارى از حقوق، مساوى مى داند؟(13)
بيان اين مقدمه، به منظور نشان دادن ضرورت بحث و پى گيرى عملى حقوق زنان «در نظام اسلامى و تلاش براى استيفاى حقوق مشروع آنان از يك سو، و پاسخ گويى به پرسش ها و شبهات مربوط به شخصيت، جايگاه و حقوق زنان از سوى ديگر است».

پی نوشت ها:
(1) شورى 42، آيه 49.
(2) نساء 4، آيه 1؛ شورى (42)، آيه 11.
(3) تين 95، آيه 4.
(4) مؤمنون 23، آيه 14.
(5) ساميه منيسى، المرأة فى الإسلام، صص 23 و 25 و26.
(6) محمود عبدالحميدمحمد، حقوق المرأة بين الإسلام و الديانات الأخرى، ص 19.
(7) همان، صص 21 و 22.
(8) محمدعبدالقادرابوفارس، حقوق المرأة، صص 19-20.
(9) ساميه منيسى، المرأة فى الاسلام، ص 176.
(10) ويل دورانت، لذات فلسفه، ترجمه عباس زرياب؛ تهران؛ شركت انتشارات علمى و فرهنگى، چاپ هشتم، 1373، ص 148.
(11) همان، ص 149.
(12) ويل دورانت؛ همان، ص 150.
(13) Catharine Macinnom; Reflections on the Universal Declaration of Human Rights; Netherland; 1998; p 171.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br> </BR><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
13 + 4 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .