وظایف زن

آيا مرد مي تواند زن را مجبور به انجام كارهاي خانه بكند؟ به بیان دیگر آیا انجام کارهای خانه از وظایف زن است؟ منظور از «حسن التبعل» در روایات چیست؟

16_14054.jpg
مطابق قانون جمهوری اسلامی ایران که برگرفته از شرع مقدس اسلام (اعم از آیات قرآن، روایت و نیز سیره اهل البیت علیهم السلام) است، زن دو وظیفه در مقابل همسر بر عهده دارد: تمکین و کسب اجازه برای خروج از منزل. تمکین دو معنا دارد: معنای خاص یعنی زن روابط جنسی با شوهر را به طور متعارف بپذیرد و جز در مواردی که مانع موجهی (شرعی یا عقلی مانند بیماری) داشته باشد از برقراری رابطه جنسی، سرباز نزند.

تبلیغ زنان

آياتبليغ دين توسط زنان برای گسترش اسلام و ايمان آوردن مردم سفارش شده است؟ در تاریخ اسلام، آیا زنان درگسترش دين و ايمان آوردن مردم موثر بودند؟ در مورد حوزه علميه خواهران و اهداف آن توضیح دهید.

139009300701.jpg
باید توجه داشت بانوان از ظرفیت‌ها و توانایی‌های تعلیمی و تبلیغی ویژه ای برخوردارند. البته تبليغ دين توسط زنان تنها يک حرکت اسلامي به‌شمار نمي‌آيد، بلکه بهره‌گيري از موقعيت زنانه براي تبليغ دين، مورد توجه اديان ديگر نيز بوده است. براي مثال با گسترش آيين پروتستان و سازمان يافتن انجمن‌هاي تبليغي در اواخر قرن هيجدهم، در ساختار جوامع زنان مسيحي نيز تحولي پيش آمد. اين گروه تمايل يافتند فعاليت‌هاي خود را به کشور‌هاي ديگر گسترش دهند. انجمن‌ها نه‌ تنها مانع فعاليت زنان مبلغ نشدند، بلکه از آن استقبال کردند، زيرا آنان مي‌توانستند به دور از چشم مخالفان و منتقدان به درون خانه‌ها راه يابند و با زنان معاشرت کنند و آيين خود را تبليغ نمايند.

مردان و خطاب خداوند

دریک نگاه اجمالی به آیات قرآن به نظر می‌رسد که در این آیات تنها مردان مورد خطاب خداوند بوده اند و به زنان توجهی نشده است. دستورات و پاداش‌های الهی در مورد مردان آمده و زن در مورد پاداش بی نسیب است. حتی اسامی و افعال مربوط به خداوند هم به صورت مذکر آمده است. آیا این برداشت نشان از بی عدالتی خداوند نیست؟

قرآن کریم معجزه پیامبر اکرم(ص) به عنوان پیامبر آخرالزمان است و نکات ریز و درشت و پیدا و پنهانی دارد. بنابراین می‌توان چرایی مذکر بودن برخی افعال و ضمایر را در آیات به این صورت توضیح داد:
الف) در همه زبان‌ها و نزد همه قانون گذاران، آن گاه كه می‌خواهند قوانين عمومي وضع كنند از لفظ و ضمير مذكر استفاده می‌كنند و علت آن به چند چیز بازمی‌گردد:

حضرت زهرا (س) و حضور اجتماعی زنان

از حضرت زهرا(س) نقل شده است که «بهترين چيز براى زن آن است كه نه مرد نامحرم او را بنگرد و نه او مرد نامحرم را بنگرد.» به نظر می‌رسد که حضرت به نوعی با این کلام به زنان توصیه کرده اند که حضور اجتماعی حداقلی داشته و فقط به امر خانه داری و رسیدگی به امور همسر و فرزندان بپردازند. این درحالیست که مادر ایشان، حضرت خديجه خودشان تاجر بوده اند و فعاليت اقتصادي کرده و دارای ثروت بودند. جمع این تناقضات چگونه است؟ به بیان بهتر وظیفه دختر مسلمان امروز چیست: تحصیل، کار و ایفای نقش مادری و همسری و یا فقط در خانه ماندن و مادر و همسر بودن و به اصطلاح پرده نشینی را برگزیدن؟

0426114909-essays.jpg
کلامی که از حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها نقل شده، مورد تایید علمای اهل حدیث است اما نمی‌توان به ظاهر کلام بسنده کرد و نتیجه گرفت که حضرت توصیه به پرده نشینی زنان می‌نمایند. آنچه که در مورد زندگی حضرت زهرا(س) نقل شده، حکایت از این دارد که حضرت در یک رابطه متناسب و متعادل با جامعه خود بودند: حضور در جنگ احد به عنوان درمانگر، در زمان حفر خندق در جنگ احزاب، اداره نخلستان فدک، داشتن جلسات پاسخگویی به سوالات دینی زنان، نيز دفاع از اسلام و ولايت در بحراني ترين اوضاع جامعه اسلامی‌ چنان که در مسجد حضور يافته و با سخنراني كوبنده و روشنگر خود توطئه منافقين و بد خواهان را افشا نمودند

تعدد زوجات و چند شوهری

چرا در اسلام قانون تعدد زوجات وجود دارد؟ چرا مرد می‌تواند همزمان چند همسر داشته باشد با این که آیه قرآن به صورت صریح اشاره دارد که نمی‌توانید بین زنان خود به عدالت رفتار کنید؟ با توجه به ابعاداجتماعی تعدد زوجات برای مرد، چرا این حق (چندشوهری) برای زنان درنظر گرفته نشده، به عنوان مثال در زمانی که تعداد زن‌ها کمتر از مردها است؟

129086.jpg
اولین نکته ای که خوبست متذکر شویم این است که حق تعدد زوجات فقط در اسلام نبوده و اسلام هم پایه گذار این کار نیست. پیش از اسلام تعدد زوجات وجود داشت و مردان در ادیان و کشورهای مختلف، مانند یهود، ایران، روم، یونان، هند، چین و ... دارای همسران متعدد بودند. نکته مهم این است که قوانین اسلام به چندهمسری، سرو سامان داده و برای آن محدودیت ایجاد کرده است.

حیض و نقصان زن

آیا حیض شدن زن نوعی نقصان است؟ آیا چنان که در برخی روایات وارده شده، عادت ماهانه زنان تنبیه گناهیست که حوا مرتکب شد؟ چرا احكام حيض شدن مثل احكام جنب شدن است و زن در این ایام از انجام عبادت و نماز و روزه، نهی شده به گونه ای که نوعی پلیدی و نجاست است؟

حیض و خونریزی ماهانه زنان، بخشی از یک دوره و سیکل طبیعی زندگی زن است. طی ایام حیض، دیواره رحم زن ریزش پیدا می‌کند و در ماه بعد دوباره ترمیم می‌شود. تخمک گذاری زن پس از ترمیم دیواره رحم، شروع شده و در صورتی که زن باردار نشود، در ماه بعد دوباره دیواره رحم فرو ریخته و دوباره ترمیم می‌شود. به همین جهت رحم زن همیشه یک آمادگی و تازگی برای باروری دارد. در کلیه اعضای بدن به نوعی این ریزش و بازسازی وجود دارد که نمود مشخص آن را در موها و ناخن می‌بینید. هر کس در طی هفته و ماه ریزش موهای سر و ابرو و حتی مژه خود را حس می‌کند و به عینه می‌بیند. این مسئله در مورد اعضای دیگر بدن هم به نوعی صادق است.

تفاوت مرد و زن

چرا در اسلام بین حقوق زن و مرد تفاوت وجود دارد؟ مگر زن و مرد هر دو انسان و برابر نیستند؟ آیا در انسانیت و ایمان و پاداش زن ومرد در پیشگاه خداوند، تفاوتی هست؟ پس چرا در مواردی مثل ارث، دیه، شهادت، سرپرستی خانواده و حضانت فرزند به نظر می‌رسد که به مردان امتیازاتی داده شده و برتر از زن‌ها هستند؟

1459647_906.jpg
در یک پاسخ کلی به سوال شما، اسلام در دو جنبه به جایگاه زن و مرد توجه می‌کند. در یک جنبه زن و مرد با یکدیگر برابرند و در جنبه دیگر بین زن و مرد تفاوت وجود دارد.
اما این که اسلام زن و مرد را برابر می‌داند به جهت انسان بودن و روح انسانی آنان است، یعنی هم زن و هم مرد هر دو انسان هستند و قابلیت رشد و کمال دارند و در نتیجه اعمال نیک و ایمان از پاداش برخوردار می‌شوند و اگر خطا و گناه کنند، دچار عذاب می‌شوند. در این زمینه می‌توان به آیات زیر اشاره کرد:

زدن زن!!

منظور از «زدن» زن در آیه 34 سوره مبارکه نساء چیست؟ چه شرایط و حدودی دارد؟ آیا دستور به زدن زن، توهین به شآن و جایگاه زنان نیست؟

آنچه به عنوان ضرب و زدن زن به عنوان همسر آمده، در آیه 34 سوره نساء مطرح شده است: «و [امّا] آن دسته از زنان را كه از سركشى و مخالفتشان بيم داريد، پند و اندرز دهيد! [و اگر مؤثر واقع نشد] در بستر از آنها دورى نماييد و [اگر هيچ راهى جز شدت عمل، براى وادار كردن آنها به انجام وظايفشان نبود] آنان را تنبيه كنيد و اگر از شما پيروى كردند، راهى براى تعدّى بر آنها نجوييد [بدانيد] خداوند، بلند مرتبه و بزرگ است [و قدرت او، بالاترين قدرت‏هاست].»
در حول و حوش این آیه اشکالات متعدد و تفاسیر مختلف مطرح شده است. در این آیه خداوند پس از آن كه اعلام مى ‏دارد مسئوليت اداره و تأمين نيازهاى زن بر عهده مرد است، دستوراتى را در رابطه با چگونگى برخورد با بعضى از مشكلات در روابط زناشويى بيان مى‏ دارد. در اين رابطه نكاتى چند قابل توجه است:

جایگاه زنان در عاشورا

چرا امام حسين (علیه السلام)  با اينكه مى دانست به شهادت مى رسد، خانواده خود را به همراه برد؟ جايگاه و نقش زنان در انقلاب عاشورايى حسين (علیه السلام)  چه بود؟

zananAshora.jpg
نهضت امام حسين (علیه السلام)  دو چهره داشت و بر اساس هر يك از آنها، يك تقسيم كار صورت گرفت: يكى فداكارى و جانبازى و «شهادت» و ديگرى «ابلاغ پيام». البته ابلاغ پيام جز با فداكارى ها و زحمات طاقت فرسا ممكن نبود. جايگاه و نقش اصلى زنان در عمل به وظيفه دوم، تبلور يافت. گرچه زنان در تربيت رزمندگان، تهييج آنان و ساير اقدامات پشتيبانى نقش ايفاءكردند؛ اما وظيفه اصلى آنان، «پيام رسانى» بود.

تفاوت حقوقي زن و مرد

چرا دراسلام به مساوات بين زن ومرد اشاره كرده ولي ارث يا ديه مردان بيشتراز زنان است؟

1004_0.jpgاحكام الهي نيز سه گونه اند: برخي احكام براي انسانند و كاري به جنسيّت ندارند؛ اين قسم احكام هم براي مردان است هم براي زنان؛ امّا برخي احكام براي انسان نيست؛ بلكه براي مرد است، يا براي زن است؛